Turistin Harcama Sepeti Değişiyor: Alışveriş Gerilerken Gıda ve Sağlık Öne Çıktı
Türkiye’ye gelen yabancı ziyaretçilerin harcama alışkanlıklarında dikkat çekici bir değişim yaşanıyor. TÜİK’in 2026 yılı ikinci çeyrek verileri, turistlerin giyim, ayakkabı ve hediyelik eşya gibi alışveriş kalemlerinde harcamalarını önemli ölçüde azalttığını; buna karşılık yeme-içme ve sağlık hizmetlerine yönelik harcamaların arttığını ortaya koydu.
Nisan-Haziran 2026 döneminde turizm geliri 15,66 milyar dolar olarak gerçekleşti. Geçen yılın aynı döneminde 16,10 milyar dolar olan gelir, böylece yaklaşık yüzde 2,7 geriledi. Ancak toplam gelirdeki düşüşe rağmen harcama kalemlerinin performansı birbirinden belirgin şekilde ayrıştı.
Giyim ve ayakkabıda yüzde 22’ye yakın düşüş
En belirgin gerileme giyim ve ayakkabı harcamalarında görüldü. Yabancı ziyaretçilerin bu alandaki harcamaları 2025’in ikinci çeyreğinde 1,56 milyar dolar seviyesindeyken, 2026’nın aynı döneminde 1,22 milyar dolara düştü. Böylece yıllık bazda gerileme yaklaşık yüzde 21,9 oldu.
Hediyelik eşya harcamalarında da benzer bir eğilim yaşandı. Geçen yılın ikinci çeyreğinde 595 milyon dolara yaklaşan harcamalar, bu yıl 512 milyon dolara gerileyerek yüzde 13,9 azaldı.
Veriler, özellikle fiyat değişimlerine karşı daha duyarlı olan alışveriş kalemlerinde yabancı ziyaretçilerin daha seçici davranmaya başladığına işaret ediyor.
Yeme-içme harcamaları 3,3 milyar dolara yaklaştı
Alışveriş harcamalarındaki düşüşe karşılık yeme-içme harcamaları artmaya devam etti. Yabancı ziyaretçilerin yeme-içme için yaptığı harcama, 2025’in ikinci çeyreğindeki 3,13 milyar dolardan 2026’nın aynı döneminde 3,29 milyar dolarayükseldi. Artış oranı yaklaşık yüzde 5,2 olarak gerçekleşti.
Bu tablo, gastronomi ve yeme-içme deneyiminin ziyaretçilerin seyahat bütçesi içerisindeki önemini koruduğunu gösteriyor.
Sağlık harcamalarında çift haneli artış
En güçlü artışlardan biri ise sağlık hizmetlerinde kaydedildi. Yabancı ziyaretçilerin sağlık harcamaları 749 milyon dolardan 834 milyon dolara çıkarak bir yılda yaklaşık yüzde 11,2 arttı.
Sağlık harcamalarının toplam turizm gelirindeki gerilemeye rağmen çift haneli büyümesi, Türkiye’nin sağlık turizmi alanındaki potansiyelinin yanı sıra hizmet odaklı turizm ürünlerinin gelir yaratma kapasitesini de ortaya koyuyor.
Fiyatlar turistin harcama tercihini yeniden şekillendiriyor
Ortaya çıkan tablo, yabancı ziyaretçilerin Türkiye’de daha az harcamasından çok, harcamalarını farklı alanlara yönlendirmeye başladığını gösteriyor. Özellikle giyim, ayakkabı ve hediyelik eşya gibi fiyat karşılaştırmasının kolay yapılabildiği ürünlerde yaşanan sert düşüş, Türkiye’nin alışverişteki fiyat avantajının zayıfladığına ilişkin önemli bir sinyal olarak değerlendiriliyor.
Buna karşılık yeme-içme ve sağlık gibi doğrudan hizmet ve deneyime dayalı kalemlerde harcamaların yükselmesi, turistlerin değer algısının da değiştiğini gösteriyor.
Sektör açısından yeni dönemde yalnızca ziyaretçi sayısını ve toplam turizm gelirini artırmak değil, ziyaretçinin Türkiye’de hangi ürün ve hizmetlere harcama yaptığını ve hangi alanlarda fiyat-değer dengesini güçlü bulduğunu takip etmek daha önemli hale geliyor.
Türkiye’nin alışverişte kaybettiği harcamayı gastronomi, sağlık, kültür, eğlence ve diğer yüksek katma değerli deneyimlerle telafi edebilmesi, ziyaretçi başına turizm gelirinin artırılması açısından önümüzdeki dönemin kritik başlıklarından biri olacak
Kaan Kavaloğlu: “Turistin harcaması azalmıyor, harcama tercihi değişiyor”
AKTOB Başkanı Kaan Kavaloğlu, yabancı ziyaretçilerin harcama kalemlerindeki değişimin Türkiye turizmi açısından dikkatle okunması gerektiğini belirterek şu değerlendirmede bulundu:
“Turizmde artık yalnızca ziyaretçi sayısına veya toplam gelire değil, gelirin hangi alanlarda oluştuğuna da bakmamız gerekiyor. Veriler, turistin Türkiye’deki harcama tercihinin değişmeye başladığını gösteriyor. Giyim ve hediyelik eşya gibi alışveriş kalemlerinde belirgin bir gerileme yaşanırken, yeme-içme ve sağlık harcamalarının artması bunun en somut göstergesi.”
Kavaloğlu, özellikle alışveriş harcamalarındaki düşüşün fiyat-değer dengesi açısından önemli bir mesaj taşıdığını ifade ederek, “Türkiye geçmişte turist açısından alışverişte de güçlü bir fiyat avantajına sahipti. Bugün ziyaretçi çok daha bilinçli, farklı destinasyonlardaki fiyatları kolaylıkla karşılaştırabiliyor. Bu nedenle fiyatın karşılığında sunulan değer her zamankinden daha önemli hale geldi.” dedi.
Gastronomi ve sağlık harcamalarındaki yükselişin ise Türkiye açısından önemli bir fırsata işaret ettiğini belirten Kavaloğlu, sözlerini şöyle sürdürdü:
“Turistin yeme-içme ve sağlık hizmetlerinde harcamasını artırması, deneyim ve hizmet kalitesine ödeme yapmaya devam ettiğini gösteriyor. Önümüzdeki dönemde hedefimiz yalnızca daha fazla turist ağırlamak değil; gastronomiden sağlığa, kültürden eğlenceye kadar ziyaretçinin destinasyonda daha fazla değer bulacağı alanları geliştirmek olmalı. Turizm gelirini artırmanın yolu, turistin harcamasını istemekten değil, harcamaya değer daha fazla ürün ve deneyim sunmaktan geçiyor.”
